|
Oszczędzasz: 2.80zł (8%)
wydawnictwo: Wydawnictwo Dom Wydawniczy MEDIUM
autor: Fryderyk Łasak
wydanie: 2010
format: B5, str. 98, oprawa miękka, lakierowana, kolorowa
Wykonywanie pomiarów odbiorczych i okresowych w instalacjach elektrycznych niskiego napięcia. Seria: zeszyty dla elektryków - nr 7, Fryderyk Łasak, rok wydania: 2010, stron: 98, stan prawny na 1 stycznia 2010 r, ISBN 978-83-929689-1-7
Kolejny, już siódmy, zeszyt z serii „Zeszytydla elektryków”, tym razem autorstwa Fryderyka Łasaka, zawiera wskazówki dotyczące wykonywania pomiarów odbiorczych i okresowych w instalacjach niskiegonapięcia.
Od 1 stycznia 1992 r. obowiązują postanowienia wieloarkuszowej Polskiej Normy PN-92/E-05009 (obecnie PN-IEC 60364 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych), będącej ścisłym odpowiednikiem międzynarodowej normy wieloarkuszowej IEC 364 o identycznym tytule, zakresie, treści i układzie. Wieloarkuszowa norma PN-IEC 60364 jest ostatnio nowelizowana i poszczególne arkusze wydawane są jako dokumenty harmonizacyjne (HD) – w Polsce jako PN-HD 60364.
Przedmiotowa norma przewiduje następujące rodzaje ochrony:
§ równoczesna ochrona podstawowa i przy uszkodzeniu przez stosowanie bardzo niskich napięć bezpiecznych,
§ ochrona podstawowa (poprzednio ochrona przed dotykiem bezpośrednim),
§ ochrona przy uszkodzeniu (poprzednio ochrona przed dotykiem pośrednim),
§ ochrona przed skutkami termicznymi,
§ ochrona przeciwpożarowa,
§ ochrona przed prądem przetężeniowym,
§ ochrona przed spadkiem napięcia,
§ ochrona przed prądem zakłóceniowym,
§ ochrona przed przepięciami.
W normie PN-IEC 60364-4-41 [27], która w 2009 r. została zastąpiona normą PN-HD 60364-4-41 [28], obowiązywały następujące środki ochrony:
§ ochrona w normalnych warunkach (obecnie ochrona podstawowa) odpowiadała ochronie przed dotykiem bezpośrednim,
§ ochrona w warunkach uszkodzenia (obecnie ochrona przy uszkodzeniu) odpowiadała ochronie przed dotykiem pośrednim.
Norma PN-HD 60364-4-41 [28] wymaga, aby w każdej części instalacji był zastosowany jeden lub więcej środków ochrony, biorąc pod uwagę uwarunkowania od wpływów zewnętrznych.
Za powszechnie dopuszczalne środki ochrony uznaje się:
§ samoczynne wyłączenie zasilania,
§ izolację podwójną lub izolację wzmocnioną,
§ separację elektryczną do zasilania jednego odbiornika,
§ napięcie bardzo niskie (SELV i PELV).
Środki ochrony zastosowane w instalacji powinny zostać przyjęte po wnikliwej analizie potencjalnych zagrożeń już na etapie projektowania instalacji. W przypadku specjalnych instalacji lub lokalizacji powinny być stosowane szczególne środki ochrony, zgodne z częścią 7. normy PN-HD 60364.
Środki ochrony, takie jak przeszkody i umieszczenie poza zasięgiem rąk, mogą być stosowane tylko w instalacjach dostępnych dla:
§ osób wykwalifikowanych lub poinstruowanych albo
§ osób będących pod dozorem osób wykwalifikowanych lub poinstruowanych.
Środki ochrony, takie jak:
§ izolowanie stanowiska,
§ nieuziemione połączenia wyrównawcze miejscowe,
§ elektryczna separacja do zasilania więcej niż jednego odbiornika,
mogą być stosowane wówczas, gdy instalacja jest pod nadzorem osób wykwalifikowanych lub poinstruowanych.
Jeżeli pewne warunki dotyczące przyjętego środka ochrony nie mogą być spełnione, należy zastosować dodatkowe środki ochrony tak, aby ochrona zastosowana łącznie osiągnęła wymagany stopień bezpieczeństwa. Można wtedy zastosować bardzo niskie napięcie funkcjonalne (FELV). Różne środki ochrony zastosowane w tej samej instalacji lub jej części nie powinny mieć wzajemnego wpływu. Awaria jednego środka ochrony nie może osłabić innego środka ochrony.
W obecnie obowiązujących normach:
1) zniknęły pojęcia i środki ochrony znane poprzednio jako: „zerowanie”, „uziemienie ochronne”, „sieć ochronna”,
2) został wprowadzony środek ochrony przed porażeniem za pomocą samoczynnego wyłączenia zasilania,
3) wprowadzono nowe nazwy układów sieciowych TN (TN-C, TN-S, TN-C-S), TT i IT,
4) powszechnie są stosowane połączenia wyrównawcze główne i miejscowe, nawet jako samodzielny środek ochrony,
5) z uwagi na długie czasy wyłączeń i duży rozrzut charakterystyk prądowo-czasowych bezpieczników topikowych, ogranicza się ich rolę jako elementu zabezpieczającego na rzecz wyłączników instalacyjnych nadmiarowoprądowych lub wyłączników z wyzwalaczami,
6) w ochronie przeciwporażeniowej wprowadza się bardzo krótkie czasy wyłączania, nawet rzędu 0,1 s, co powoduje konieczność doboru aparatów zabezpieczających spełniających te wymagania,
7) zasadą jest powszechne stosowanie wyłączników ochronnych różnicowoprądowych jako środka ochrony przy uszkodzeniu (ochrona przed dotykiem pośrednim) oraz jako uzupełniającego środka ochrony podstawowej (ochrona przed dotykiem bezpośrednim), we wszystkich układach sieciowych za wyjątkiem układu TN-C (instalacja elektryczna zabezpieczona wyłącznikiem różnicowoprądowym nie może zostać wykonana w układzie zasilania TN-C),
8) zasadą jest ochrona obiektów budowlanych przed pożarami wywołanymi prądami doziemnymi przez zastosowanie wyłączników ochronnych różnicowoprądowych o większym znamionowym prądzie różnicowym, nie większym niż 500 mA,
9) koniecznością jest rozdzielenie funkcji przewodu ochronno-neutralnego PEN na przewód neutralny N i ochronny PE, ponieważ przewodów o przekrojach poniżej 10 mm2 Cu i 16 mm2 Al nie wolno stosować jako przewodu PEN,
10) do roli samodzielnych środków ochrony oprócz zabezpieczeń i ochrony przed porażeniami dochodzą:
§ ochrona przed skutkami termicznymi (pożar, poparzenie, inne zakłócenia),
§ ochrona przed przepięciami (łączeniowymi i atmosferycznymi),
§ ochrona przed obniżeniem napięcia.
W latach 90. nastąpiły zmiany w zasadach budowy instalacji elektrycznych w obiektach budowlanych, zmieniły się również zasady ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym. Zmiany wprowadzone przez nowe Prawo budowlane [3], zmiany w „Warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie” [8] oraz w przepisach dotyczących ochrony przeciwporażeniowej (norma PN-HD 60364-4-41) [28] spowodowały zmiany w wymaganiach dotyczących wykonywania pomontażowych pomiarów odbiorczych i okresowych pomiarów ochronnych, w celu oceny stanu ochrony przeciwporażeniowej w eksploatowanych urządzeniach elektrycznych o napięciu znamionowym do 1 kV.
1. Wstęp
1.1. Akty prawne związane z wykonywaniem pomiarów odbiorczych i okresowychw instalacjach elektrycznych niskiego napięcia
1.2. Zasada obowiązująca w ochronie przeciwporażeniowej
1.3. Najczęściej popełniane błędy przy podłączaniu urządzeń w układzie sieci TN-C
2. Wymagania dotyczące pomiarów w instalacjach elektrycznych niskiego napięcia
2.1. Efekty pomiarów
2.2. Rodzaje wykonywanych pomiarów – podział
2.3. Prawna kontrola metrologiczna
3. Dokładność wykonywania pomiarów
3.1. Klasa dokładności przyrządu pomiarowego
3.2. Dobór właściwej metody pomiarów
3.3. Wymagania co do dokładności pomiarów
3.4. Zasady wykonywania pomiarów
3.5. Okresowe sprawdzanie przyrządów pomiarowych
4. Zakres wykonywania pomiarów odbiorczych i okresowych
4.1. Dwie części pomiarów ochronnych
4.2. Oględziny
4.2.1. Przykłady elementów wyposażenia, na które należy zwrócić uwagę podczas oględzin i sprawdzenia instalacji
4.3. Próby
4.4. Zakres wykonywania pomiarów okresowych
5. Częstość wykonywania pomiarów i badań okresowych
5.1. Wymagania określające częstość wykonywania pomiarów
5.2. Częstość wykonywania badań okresowych na terenach budowy
6. Dokumentowanie wykonywanych prac kontrolno pomiarowych
6.1. Sposób dokumentowania pomiarów
6.2. Błędy w dokumentowaniu pomiarów
7. Wykonywanie poszczególnych rodzajów badań
7.1. Ciągłość przewodów ochronnych i połączeń wyrównawczych oraz pomiar rezystancji przewodów ochronnych
7.2. Błędy przy wykonywaniu pomiarów małych rezystancji
7.3. Pomiar rezystancji izolacji
7.3.1. Wykonywanie pomiarów rezystancji izolacji instalacji
7.3.2. Pomiar rezystancji izolacji obwodów oświetleniowych
7.3.3. Pomiar rezystancji izolacji uzwojeń transformatorów
7.3.4. Pomiar rezystancji izolacji kabli
7.3.5. Przyrządy do pomiaru rezystancji izolacji
7.3.6. Błędy popełniane przy pomiarze rezystancji izolacji
7.4. Sprawdzenie ochrony przez oddzielenie obwodów
7.5. Próba wytrzymałości elektrycznej
7.6. Rezystancja podłóg i ścian
8. Samoczynne wyłączenie zasilania w sieci TN
8.1. Warunek skuteczności ochrony w sieci TN
8.2. Pomiar metodą techniczną
8.3. Pomiar impedancji pętli zwarciowej metodą spadku napięcia
8.4. Skuteczność ochrony przeciwporażeniowej w układzie TT
8.5. Skuteczność ochrony w układzie IT
8.6. Stan ochrony przeciwporażeniowej w obwodach z elementami energoelektronicznymi
8.6.1. Ochrona przez zastosowanie samoczynnego wyłączenia zasilania
8.6.2. Ochrona przy użyciu połączeń wyrównawczych
8.6.3. Sprawdzanie skuteczności ochrony przeciwporażeniowej
8.7. Mierniki do sprawdzania zabezpieczeń nadmiarowoprądowych
8.8. Błędy popełniane przy pomiarze impedancji pętli zwarcia
9. Wykonywanie pomiarów w instalacjach z wyłącznikami różnicowoprądowymi
9.1. Wyłączniki różnicowoprądowe w instalacjach
9.2. Metody sprawdzania skuteczności ochrony przeciwporażeniowej w obwodachz wyłącznikami różnicowoprądowymi
9.3. Zakres sprawdzania wyłączników ochronnych różnicowoprądowych
9.4. Sprawdzanie wyłączników ochronnych różnicowoprądowych testerem
9.5. Sprawdzanie wyłączników ochronnych różnicowoprądowych przyrządami mikroprocesorowymi
9.6. Przyczyny błędnych wyłączeń wyłączników różnicowoprądowych
9.6.1. Połączenie przewodu neutralnego z ochronnym
9.6.2. Połączenie równoległe przewodów neutralnych dwóch odbiorników
9.6.3. Zamiana przewodów neutralnych sąsiednich obwodów
9.6.4. Przeciwstawne połączenie przewodów fazowego i neutralnego w wyłączniku
10. Dodatkowe sprawdzenia wymagane przez normę PN-HD 60364-6
10.1. Ochrona uzupełniająca
10.2. Sprawdzenie biegunowości
10.3. Sprawdzenie kolejności faz
10.4. Próby funkcjonalne
10.5. Spadek napięcia
11. Pomiar rezystancji uziomu
11.1. Metody pomiaru rezystancji uziomów
11.2. Rezystancja uziomów pomocniczych
11.3. Czynniki wpływające na jakość uziomu
11.4. Metoda B3 – pomiaru rezystancji pętli uziemienia z użyciem zacisków prądowych
11.5. Wymagania dotyczące wartości rezystancji uziemień odgromowych
11.6. Pomiar rezystywności gruntu
11.7. Pomiar rezystancji uziemień piorunochronnych miernikiem udarowym
11.7.1. Właściwości udarowe uziemień
11.8. Badania techniczne i pomiary kontrolne urządzenia piorunochronnego
11.8.1. Wykonywanie pomiarów instalacji piorunochronnej budynku
11.9. Metryka urządzenia piorunochronnego
11.10. Protokół badań urządzenia piorunochronnego
11.11. Błędy podczas wykonywania pomiarów rezystancji uziemień
12. Pomiary natężenia oświetlenia
12.1. Program badań. Ogólne warunki wykonywania pomiarów
12.2. Sprawdzanie natężenia i rodzaju oświetlenia w pomieszczeniach
13. Pomiar prądów upływu
13.1. Sposób wykonania pomiaru prądu upływu
13.2. Przygotowanie instalacji w układzie TN-S
13.3. Przygotowanie instalacji w układzie TN-C
14. Kontrola elektronarzędzi
14.1. Częstość badań elektronarzędzi
14.2. Zakres prób elektronarzędzi
15. Badania spawarek i zgrzewarek
16. Badania sprzętu ochronnego
16.1. Wymagania dla izolacyjnego sprzętu ochronnego
16.2. Terminy okresowych badań sprzętu ochronnego
16.3. Czynności przy bieżącym użytkowaniu sprzętu ochronnego
17. Wzory protokołów
18. Literatura
18.1. Akty prawne
18.2. Normy
18.3. Publikacje
zobacz spis treści
|
