 |
Biologia : Wydawnictwo TUR
Zarys angiologii czynnościowej
wydawnictwo: Wydawnictwo TUR autor: Bogusław Gołąb
format: b5, oprawa miękka
Przekazując do rąk Czytelnika niniejszą monografię, należy wyjaśnić pewne niedomówienia wynikające z obowiązującego mianownictwa anatomicznego. Mianowicie mianownictwo anatomiczne wyróżnia angiologię (z greckiego: angeion — naczynie), czyli naukę o naczyniach, w której należałoby wyróżnić dwa układy: układ krążenia (określenie powszechnie używane we wszystkich dyscyplinach klinicznych i tak już „zadomowione", że nie sposób go uniknąć), mimo, że nie ma go w obowiązującym mianownictwie, zaliczamy do niego serce, tętnice, żyły oraz śledzionę jako zbiornik krwi; drugim układem zawartym w ramach angiologii, jest układ chłonny, do którego zaliczamy te struktury przez które bezpośrednio przepływa chłonka tj. naczynia i węzły chłonne. Inne narządy jak np. grasica, nie powinny być zaliczane do tego układu, jak to jest w powszechnym zwyczaju, lecz do gruczołów dokrewnych jak to jest zresztą w mianownictwie. W opracowaniu użyłem mian według obowiązującego Mianownictwa Anatomicznego Paryskiego (NAP), ze wszystkimi poprawkami oraz według Polskiego Mianownictwa Histologicznego. Tam gdzie było to konieczne, wprowadziłem nazwy powszechnie używane, a nie uwzględnione w NAP, które oznaczyłem gwiazdką*, oraz w odsyłaczach niektóre eponimy ze względu na ich popularność. Jednostki miar podałem według Międzynarodowego Układu jednostek Miar (SI). Za pomoc w opracowaniu rozdziału o unaczynieniu narządów płciowych krążeniu płodowym, serdecznie dziękuję mojej córce Małgorzacie (ginekologowi i położnikowi), a za wykonanie rycin, których liczba wydaje się wystarczająca dla zrozumienia tekstu, plastykowi p. Andrzejowi Grzelakowi. W treści monografii szczególną uwagę zwróciliśmy na aspekty czynnościowe i kliniczne omawianych struktur, a także na stosunki topograficzne. Mam nadzieję, że pozycja ta będzie przydatna w poznawaniu tego niełatwego, a jakże ważnego działu anatomii.
CZĘŚĆ OGÓLNA Ooólna budowa i czynność układu krążenia........................... ............... 11 Serce i osierdzie..................................................................................... 11 Naczynia krwionośne ............................................................................ 12 Tętnice .............................................................................................. 14 Naczynia krwionośne włosowate.......... ........................ ................... 15 Żyły .................................................................................................. 15 Unaczynienie i unerwienie ściany naczyń.............................................. 16 Mikrokrążenie ....................................................................................... 16 Zbiorniki krwi......................................................................................... 20 Podział układu krążenia ........................................................................ 20 Ogólna budowa i czynność układu chłonnego .................. .................... 22 Naczynia chłonne ............................................ ..................................... 23 Naczynia chłonne włosowate............................................................. 24 Naczynia chłonne małe....................................................................... 25 Naczynia chłonne duże ...................................................................... 26 Węzły chłonne ........................................................................................ 26 CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA Serce i osierdzie Serce ..................................... ..................................................................... 30 Kształt i wielkość......................................................... .......................... 30 Części i powierzchnie............................................... ............................. 31 Jamy serca .............................................................................................. 34 Przedsionek prawy................... .>....... .............................................. 34 Przedsionek lewy ........................................................................ .....36 Komora prawa...................................................................................... 37 Komora lewa........................................................................................ 39 Ściany serca................................... ........... ........................................... 42 Wsierdzie ............................................................................................. 42 Mięsień sercowy .................................................................................. 43 Szkielet serca.................................................................................. 45 Układ przewodzący serca................................................................ 48 Krążenie wieńcowe........................................................... .................. 49 Tętnice wieńcowe ................................................................................ 49 Tętnica wieńcowa lewa.................................................................. 51 Tętnica wieńcowa prawa................................................................ 51 Żyły serca................................................................................ -........... 54 Naczynia i węzły chłonne serca........................................................... 57 l inerwienie serca ................................................................................ 57 Topografia serca .................................................................................. 59 \nutnmia kliniczna serca...................................................................... 60 l)dci/cnie koniuszkowe.......................................................................... 60 Rzuty granic serca............................................................................... 61 R nity ujść serca................................................................................... 61 Anatomia rentgenowska ....................................................................... 64 Osicrd/ic ...................................................................................................... 65 Naczynia krwionośne Tułów Krążenie małe.............................................................................................. 69 Tętnice krążenia małego....................................................................... 69 Żyły krążenia małego .......................................................................... 71 Krążenie duże.............................................................................................. 71 Tętnice krążenia dużego ...................................................................... 71 Aorta • & .................................................................................................. 71 Gałęzie aorty wstępującej .............................................................. 73 Gałęzie łuku aorty ......................................................................... 74 Pień ramienno-głowowy............................................................ 74 Tętnica szyjna wspólna ............................................................. 74 Gałęzie aorty piersiowej ................................................................ 75 Gałęzie ścienne ........................................................................ 75 Gałęzie trzewne ........................................................................ 75 Gałęzie aorty brzusznej ................................................................. 78 Gałęzie ścienne parzyste........................................................... 78 Gałęzie ścienne nieparzyste....................................................... 78 Gałęzie trzewne parzyste........................................................... 78 Gałęzie trzewne nieparzyste ..................................................... 79 Pień trzewny............................................................................ - 79 Tętnica krezkowa górna .......................................... ................. 84 Tętnica krezkowa dolna............................................................ 87 Tętnica biodrowa wspólna ................................................................. 87 Tętnica biodrowa wewnętrzna (M. Gołąb-Lipińska) .......................... 87 Gałęzie ścienne.............................................................................. 88 Gałęzie trzewne.............................................................................. 88 Tętnica biodrowa zewnętrzna ............................................................ 91 Żyły krążenia dużego .............................................................................. 91 Żyła główna górna ............................................................................. 91 Żyła ramienno-głowowa ................................................................ 93 Żyła główna dolna ............................................................................. 94 Żyły nieparzyste.................................................................................. 96 Sploty żylne kręgowe......................................................................... ..97 Żyła wrotna wątroby................................................................................ 97 Żyła krezkowa górna ................................................................ -....... 99 Żyła krezkowa dolna....................................................................... ....99 głowa i szyja Tętnice .......................................................................................... ....... - 100 Tętnica szyjna zewnętrzna i jej gałęzie................................................... 100 Grupa przednia.................................................................................. 100 Grupa przyśrodk owa........................................................................ 103 Grupa tylna .................................................................................... 103 Gałęzie końcowe............................................................................... 103 Tętnica szyjna wewnętrzna.................................................................... 106
Tętnica podobojczykowa . …………………………………………….. 112 Żyły Żyły głębokie......................................................................................... 118 Żyła szyjna wewnętrzna.................................................................... 118 Żyły mózgu....................................................................................... 122 Żyły pnia mózgowia ......................................................................... 123 Żyły móżdżku .................................................................................. 124 Żyła oczna górna............................................................................... 124 Żyła oczna dolna............................................................................... 124 Żyły powierzchowne ............................................................................ 125 Żyła szyjna zewnętrzna..................................................................... 125 Żyła szyjna przednia.......................................................................... 125 Kończyna górna Tętnice Tętnica pachowa................................................ ................................... 126 Tętnicamca i,imienna ............................................................................. 128 Tętnica promieniowa.......................................................... 130 Tętnica łokciowa.................................................................................... 132 Suvi nadgarstka ..................................................................................... 133 I uki tętnu /c ilłnm ....................................................................... 133 żyły Żyły powierzchowne ............................................................................ 134 Żyły głębokie.............................................................................. •........ 135 Kończyna dolna Tętnice Tętnica udowa ....................................................................................... 137 Tętnica podkoianowa.............................................................................. 139 Tętnica piszczelowa przednia................................................................. 141 Tętnica grzbietowa stopy.............................. ......................................... 141 Tętnica piszczelowa tylna....................................................................... 144 Tętnice podeszwowe przyśrodkowa i boczna......................................... 146 Żyły Żyły powierzchowne ........................................................................... 146 Żyły głębokie........................................................................................ 147 Zespolenia żyły wrotnej i żył głównych...................................................... 147 Zespolenia porto-cavalne...................................................................... 147 Zespolenia cavo-cavalne....................................................................... 148 Zespolenia mieszane.................................................. .......................... 148 Krążenie płodowe (M. Gołąb-Lipińska).................................................... 149 Łożysko ......................................................................... ...................... 152 Śledziona .......................................................................... .............. .......... 154 Kształt i wielkość................................................................ —............. 154 Części i powierzchnie .......................................................................... 154 Budowa................................................................................................ 156 Unaczynienie i unerwienie ................................................................... 158 Topografia śledziony ............................................................................ 158 Układ chłonny Węzły chłonne i naczynia chłonne tułowia Węzły chłonne i naczynia chłonne klatki piersiowej............................. 160 Węzły chłonne i naczynia chłonne brzucha........................................... 162 Węzły chłonne i naczynia chłonne głowy i szyi ........................................ 168 Węzły chłonne i naczynia chłonne głowy ............................................. 168 Węzły chłonne i naczynia chłonne szyi................................................. 170 Węzły chłonne i naczynia chłonne kończyny górnej ................ •.............. 172 Węzły chłonne i naczynia chłonne kończyny dolnej ................................ 174 Pnie chłonne ............................................................................................. 174 Pnie lędźwiowe...................................................................................... 174 Pnie jelitowe ......................................................................................... 175 Pnie oskrzelowo-śródpiersiowe............................................................. 175 Pnie podobojczykowe........................................................................... 175 Pnie szyjne............................................................................................ 177 Przewody chłonne .................................................................................... 177
zobacz spis treści
|