Poradniki zawodowe : Wydawnictwo Tarbonus
Poradnik BHP dla pracodawców oraz osób kierujących pracownikami
wydawnictwo: Wydawnictwo Tarbonus
autor: Marek Gałusza
wydanie: 2012
format: B5, str. 224, oprawa MIĘKKA
Książka podzielona jest na części grupujące odpowiednio problematykę związaną z:
- prawem pracy,
- technicznym bezpieczeństwem pracy,
- odpowiedzialnością pracownika i pracodawcy,
- organami kontrolnymi w procesie pracy.
Stanowi niezbędny materiał w organizowaniu i prowadzeniu procesu pracy.
Ze względu na swoje niewielkie rozmiary, a jednocześnie ogromny zakres tematyki, której dotyczy, stanowi jedynie rodzaj przewodnika po tej problematyce. Ma wskazać akty prawne, które zawierają rozwinięcie poszukiwanego problemu i miejsca gdzie te akty prawne się znajdują.
Autor:
Marek Gałusza
Format: B5, 224 strony, oprawa miękka foliowana
Wydanie XXXV
Stan prawny: styczeń 2012 r
Wstep........................................................................................................................... 9
Literatura ...................................................................................................................... 9
Wykaz najwaniejszych skrótów uzytych w tekscie................................................. 10
I. PRAWO PRACY
1. Zródła prawa pracy. Podstawowe zasady prawa pracy ..................................... 11
2. Sposoby nawiazywania i rozwiazywania stosunku pracy ................................. 11
Umowa o prace ...................................................................................................... 12
Stosunek pracy na podstawie powołania, wyboru, mianowania oraz
spółdzielczej umowy o prace................................................................................ 13
Zadaniowy czas pracy oraz swiadczenie pracy w domu.................................... 14
Zatrudnianie pracowników w formie telepracy .................................................. 14
Praca tymczasowa................................................................................................. 16
Zmiany istniejacego stosunku pracy ................................................................... 16
Ochrona stosunku pracy ...................................................................................... 17
3. Umowy cywilnoprawne ......................................................................................... 18
Umowa zlecenia..................................................................................................... 18
Umowa agencyjna ................................................................................................. 18
Umowa o dzieło...................................................................................................... 19
Umowa o prace nakładcza .................................................................................... 19
4. Praktyki absolwenckie ......................................................................................... 20
5. Podstawowe obowiazki pracodawcy i pracownika............................................. 21
Obowiazki pracodawcy ......................................................................................... 21
Prowadzenie akt osobowych pracownika ................................................................ 22
Podnoszenie kwalifikacji zawodowych..................................................................... 23
Obowiazki pracownika .......................................................................................... 23
Regulamin pracy.................................................................................................... 24
6. Zasady wynagradzania.......................................................................................... 24
Regulamin wynagradzania.................................................................................... 24
Wynagrodzenie za prace....................................................................................... 25
Swiadczenia przysługujace w okresie czasowej niezdolnosci do pracy .......... 25
Odprawy jednorazowe........................................................................................... 26
7. Czas pracy. Udzielanie zwolnien od pracy. Urlopy pracownicze ...................... 27
Normy i ogólny wymiar czasu pracy. Okresy odpoczynku. Systemy
i rozkłady czasu pracy........................................................................................... 27
Praca w godzinach nadliczbowych...................................................................... 29
Praca w porze nocnej oraz w niedziele i swieta.................................................. 31
Udzielanie zwolnien od pracy............................................................................... 32
Urlopy wypoczynkowe .......................................................................................... 33
Urlopy bezpłatne.................................................................................................... 35
8. Zatrudnianie kobiet i młodocianych .................................................................... 35
Ochrona pracy kobiet............................................................................................ 35
Zatrudnianie młodocianych.................................................................................. 37
9. Zatrudnianie osób niepełnosprawnych............................................................... 39
Uwagi ogólne ......................................................................................................... 39
Obowiazki i szczególne uprawnienia pracodawców w zwiazku z zatrudnianiem
osób niepełnosprawnych....................................................................... 39
Dodatkowe uprawnienia osób niepełnosprawnych............................................ 41
10. Organizowanie prac interwencyjnych, robót publicznych oraz przygotowywanie
dodatkowych miejsc pracy dla bezrobotnych..................................... 42
Prace interwencyjne.............................................................................................. 42
Roboty publiczne................................................................................................... 43
Refundacja kosztów wyposa,enia i doposa,enia stanowiska pracy dla
skierowanego bezrobotnego................................................................................ 43
11. Zakładowy fundusz swiadczen socjalnych ......................................................... 43
12. Ustawa antykryzysowa ........................................................................................ 44
Przedłu,enie okresu rozliczeniowego czasu pracy............................................ 45
Ustalanie indywidualnego rozkładu czasu pracy przez przedsiebiorce .......... 45
Ustalanie indywidualnego rozkładu czasu pracy na wniosek pracownika ...... 46
Umowy o prace na czas okreslony ..................................................................... 46
Pozostałe rozwiazania ustawy antykryzysowej ................................................. 46
II. BEZPIECZENSTWO I HIGIENA PRACY
13. Obowiazki uczestników procesu pracy w zakresie bhp .................................... 48
Podstawowe obowiazki pracodawcy w zakresie bhp ........................................ 48
Obowiazki pracodawcy wynikajace z wystepowania substancji, preparatów, czynników
lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym....... 49
Obowiazki osób kierujacych pracownikami i pracowników w zakresie bhp .......... 51
14. Obiekty budowlane i pomieszczenia pracy......................................................... 52
Przepisy ogólne i dokumentacja projektowa ...................................................... 52
Oddawanie do u,ytku obiektów budowlanych ................................................... 54
Utrzymanie obiektów budowlanych..................................................................... 55
Wymagania dla pomieszczen higienicznosanitarnych ...................................... 56
Szatnie..................................................................................................................... 56
Umywalnie i pomieszczenia z natryskami................................................................ 57
Pomieszczenia do wypoczynku ............................................................................... 57
Ustepy ..................................................................................................................... 58
Jadalnie ................................................................................................................... 58
Palarnie ................................................................................................................... 59
Pomieszczenia do prania, odka%ania, suszenia i odpylania odzie%y i obuwia
roboczego oraz srodków ochrony indywidualnej...................................................... 59
Pomieszczenia do ogrzewania sie pracowników ..................................................... 59
15. Ochrona przeciwpoarowa ................................................................................... 60
Postanowienia ogólne........................................................................................... 60
Zapobieganie po,arowi, klesce ,ywiołowej lub innemu miejscowemu
zagro,eniu.............................................................................................................. 60
Bezpieczenstwo po,arowe budynków................................................................. 61
Zwalczanie po,arów .............................................................................................. 61
Uzytkowanie gasnic............................................................................................... 62
16. Procesy pracy oraz materiały szczególnie szkodliwe dla zdrowia.................... 62
Zasady ogólne........................................................................................................ 62
Substancje chemiczne i inne czynniki niebezpieczne ....................................... 63
Ochrona srodowiska ............................................................................................. 64
Obowiazki pracodawców i osób kierujacych pracownikami ..................................... 64
Obowiazki prowadzacego zakład stwarzajacy zagro%enie wystapienia awarii
przemysłowej ........................................................................................................... 65
17. Maszyny i inne urzadzenia techniczne oraz narzedzia pracy ........................... 66
18. Szkolenia ogólne z zakresu bhp........................................................................... 69
Przepisy ogólne ..................................................................................................... 69
Szkolenia wstepne................................................................................................. 70
Szkolenia okresowe............................................................................................... 71
19. Szkolenia specjalistyczne..................................................................................... 72
Obsługa wózków jezdniowych ............................................................................. 72
Dodatkowe kwalifikacje do obsługi urzadzen elektroenergetycznych ............. 72
Uprawnienia do obsługi urzadzen poddozorowych ........................................... 72
Uprawnienia do przewozu towarów niebezpiecznych........................................ 73
20. Profilaktyczna ochrona zdrowia — zakres badan lekarskich ............................ 74
Czynniki szkodliwe dla zdrowia............................................................................ 74
Badania lekarskie .................................................................................................. 75
21. Srodki ochrony indywidualnej. Odzie i obuwie robocze .................................. 77
22. Psychofizyczne własciwosci człowieka a wykonywanie pracy......................... 77
Zdolnosc do wysiłku i ogólna wydolnosc fizyczna człowieka. Zmeczenie ..... 78
23. Czynniki zagroen w srodowisku pracy ............................................................. 79
Charakterystyka najwa,niejszych czynników .................................................... 79
Czynniki biologiczne ............................................................................................... 79
Czynniki fizyczne .................................................................................................... 79
Czynniki mechaniczne ............................................................................................ 80
Pyły ......................................................................................................................... 80
Czynniki chemiczne ................................................................................................ 81
Analiza i ocena ryzyka zawodowego .................................................................. 81
24. Elementy ergonomii w kształtowaniu warunków pracy ...... .............................. 83
25. Praca przy monitorach ekranowych .................................................................... 84
Uwagi ogólne ......................................................................................................... 84
Minimalne wymagania bezpieczenstwa i higieny pracy oraz ergonomii,
jakie powinny spełniac stanowiska pracy wyposa,one w monitory
ekranowe ............................................................................................................... 85
Uciazliwosci pracy na stanowisku komputerowym ........................................... 87
Obciazenia wzroku ................................................................................................. 87
Obciazenia psychiczne ........................................................................................... 87
Obciazenia miesniowo-szkieletowe ........................................................................ 87
26. Słuzba bezpieczenstwa i higieny pracy. Konsultacje w zakresie bhp oraz
komisja bezpieczenstwa i higieny pracy ............................................................. 88
Słuzba bezpieczenstwa i higieny pracy............................................................... 88
Konsultacje w zakresie bhp oraz komisja bezpieczenstwa i higieny pracy .... 88
27. Wypadki przy pracy i choroby zawodowe. Postepowanie powypadkowe,
odszkodowania...................................................................................................... 89
Przepisy ogólne..................................................................................................... 89
Obowiazki pracodawcy w razie wypadku przy pracy ......................................... 90
Postepowanie w razie wypadku ........................................................................... 91
Wypadki w drodze do pracy lub z pracy.............................................................. 93
Choroby zawodowe............................................................................................... 93
Swiadczenia z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.................. 94
III. ODPOWIEDZIALNOSC PRACOWNIKA I PRACODAWCY. NADZÓR
I KONTROLE W PROCESIE PRACY
28. Odpowiedzialnosc pracownika ............................................................................ 96
Odpowiedzialnosc porzadkowa ........................................................................... 96
Odpowiedzialnosc materialna .............................................................................. 96
Odpowiedzialnosc za szkode wyrzadzona pracodawcy .......................................... 96
Odpowiedzialnosc za mienie powierzone pracownikowi.......................................... 97
29. Odpowiedzialnosc pracodawcy............................................................................ 97
Odpowiedzialnosc karna....................................................................................... 97
Zasady odpowiedzialnosci karnej ............................................................................ 97
Formy popełnienia przestepstwa oraz kary i inne srodki karne za jego popełnienie
. ..................................................................................................................... 97
Objasnienie niektórych wyrazen ustawowych ......................................................... 98
Odpowiedzialnosc wykroczeniowa ..................................................................... 98
Zasady odpowiedzialnosci ...................................................................................... 99
Kary i srodki karne za popełnione wykroczenia ...................................................... 99
Kary pieniezne ...................................................................................................... 99
Prawo energetyczne ............................................................................................... 100
Prawo atomowe ...................................................................................................... 100
Prawo ochrony srodowiska ..................................................................................... 101
Ustawa o transporcie drogowym ............................................................................. 102
Ustawa o ogólnym bezpieczenstwie produktów ...................................................... 103
Ustawa o ochronie przyrody ................................................................................... 103
Ustawa o substancjach zubozajacych warstwe ozonowa ....................................... 104
Ustawa o zuzytym sprzecie elektrycznym i elektronicznym .................................... 104
Ustawa o bezpieczenstwie zywnosci i zywienia ...................................................... 105
Ustawa o miedzynarodowym przemieszczaniu odpadów ....................................... 106
Ustawa o bateriach i akumulatorach ....................................................................... 107
30. Organy nadzoru . ................................................................................................... 107
Panstwowa Inspekcja Pracy (PIP) ....................................................................... 107
Administracja architektoniczno-budowlana i nadzór budowlany .................... 113
Panstwowa Inspekcja Sanitarna (PIS) ................................................................ 114
Panstwowa Straz Pozarna (PSP) ......................................................................... 117
Urzad Dozoru Technicznego (UDT) ..................................................................... 119
Inspekcja Ochrony Srodowiska (IOS) ................................................................. 120
Nadzór górniczy .................................................................................................... 123
Inne organy nadzoru i kontroli ............................................................................ 124
Najwyzsza Izba Kontroli (NIK) ................................................................................ 124
Inspekcja Handlowa (IH) ........................................................ ................................. 124
Społeczna inspekcja pracy (SIP) ......................................................................... 125
Dział dziesiaty Kodeksu pracy ............................................................................. 127
Wzory druków
Karta zgłoszenia pracodawcy .............................................................................. 143
Karta zgłoszenia jednostki lokalnej .................................................................... 145
Informacja o substancjach, preparatach, czynnikach lub procesach technologicznych
o działaniu rakotwórczym lub mutagennym ............................... 148
Protokół ustalenia okolicznosci i przyczyn wypadku przy pracy...................... 155
Karta wypadku w drodze do pracy lub z pracy .................................................. 159
Statystyczna karta wypadku ................................................................................ 161
Swiadectwo pracy ................................................................................................ 184
Załacznik nr 1. Zestawienie przepisów karnych ...................................................... 187
Załacznik nr 2. Zestawienie odpowiedzialnosci wykroczeniowej ........................... 201
zobacz spis treści