Poradniki zawodowe : Wydawnictwo Tarbonus
wydawnictwo: 7
autor: Stanisław Wieczorek
format: B5, str. 264, oprawa miękka
Książka przeznaczona jest dla tych osób, które w ramach swoich ról zawodowych kształtują bezpieczne warunki pracy. W opracowaniu przekazano, jak znaczący jest udział ergonomii w przygotowaniu bezpiecznego stanowiska pracy. Zaprezentowano szereg zasad i zaleceń ergonomicznych w projektowaniu maszyn i urządzeń, procesów technologicznych itp.
Autor: Stanisław Wieczorek
Format: B5, 264 strony, oprawa miękka foliowana,
Wydanie II
Stan prawny: 2010 r.
1. CZŁOWIEK W PROCESIE PRACY ........................................................ 9
1.1. WPROWADZENIE ............................................................................................. 9
1.1.1. Złozonosc pracy człowieka ........................................................................... 9
1.1.2. Przedmiot i zakres badan ergonomii ........................................................... 13
1.1.3. Inzynier jako podmiot działalnosci technicznej .......................................... 23
1.2. PSYCHOLOGIA I SOCJOLOGIA PRACY .................................................. 31
1.2.1. Osobowosc jako system dyspozycji ............................................................ 31
1.2.2. Niektóre uwarunkowania kształtowania psychiki człowieka ..................... 33
1.2.3. Podejmowanie decyzji ................................................................................... 37
1.2.4. Potrzeby, motywacja a działanie .................................................................. 40
1.2.5. Postawy wobec pracy .................................................................................... 42
1.2.6. Zadowolenie z pracy ...................................................................................... 45
1.2.7. Grupy społeczne ............................................................................................. 48
1.2.8. Role społeczno-zawodowe w zakładzie pracy ........................................... 54
1.2.9. Konflikty powstajace w miejscu pracy ......................................................... 55
1.2.10. Wybrane zagadnienia psychologii organizacji i zarzadzania ................. 59
1.2.10.1. Psychologia a wiedza o pracy ........................................................................ 59
1.2.11. Wybrane problemy psychologii zarzadzania ............................................ 60
1.2.11.1. Psychologiczne aspekty działalnosci kierowniczej ......................................... 61
1.2.12. Psychologiczne instrumenty zarzadzania ................................................. 64
1.2.12.1. Zarzadzanie przez wzmocnienie pozytywne .................................................. 64
1.2.12.2. Zarzadzanie przez kształtowanie pozytywnego obrazu (image) firmy .......... 65
1.2.12.2.1. Tworzenie stereotypów ............................................................................... 65
1.2.12.2.2. Spostrzeganie społeczne ............................................................................ 66
1.2.12.2.3. Wpływ czynników sytuacyjnych na percepcje społeczna ............................ 67
1.2.12.2.4. Facylitacja społeczna .................................................................................. 68
1.2.12.2.5. Subiektywne szacowanie korzysci i strat .................................................... 69
1.2.12.3. Zarzadzanie przez motywacje ....................................................................... 70
1.2.12.3.1. Wzorce motywacyjne w zarzadzaniu wg D. Katza ...................................... 70
1.2.12.4. Wartosciowanie pracy .................................................................................... 73
1.2.13. Praktyczne aspekty psychologii zarzadzania ........................................... 73
1.3. FIZJOLOGIA PRACY ....................................................................................... 75
1.3.1. Fizjologia miesni ............................................................................................. 75
1.3.1.1. Budowa i klasyfikacja miesni ........................................................................... 75
SPIS TRESCI
do ksiazki pt. „Ergonomia”
Autor – Stanisław Wieczorek
1.3.1.2. Procesy energetyczne zachodzace w miesniach ............................................ 77
1.3.2. Mechanizmy adaptacyjne .............................................................................. 81
1.3.2.1. Reakcje układu krazenia i układu oddechowego na wysiłek miesniowy .......... 81
1.3.2.2. Termoregulacja ................................................................................................ 84
1.3.2.3. Koordynacja miesniowo-nerwowa ................................................................... 87
1.3.2.4. Mechanizm i skutki zmeczenia ........................................................................ 90
1.3.2.5. Kryteria i metody oceny fizycznego obciaenia dynamicznego i statycznego .. 94
1.3.3. Sprawnosc i wydolnosc fizyczna .................................................................. 99
1.4. ANTROPOMETRIA I BIOMECHANIKA ....................................................... 103
1.4.1. Wymiary i cechy biomechaniczne człowieka jako determinanty struktury
przestrzennej maszyn, urzadzen i stanowisk pracy .................................. 103
1.4.2. Wymiar człowieka jako zmienna losowa ..................................................... 104
1.4.3. Sposoby korzystania z wymiarów antropometrycznych podczas projektowania
stanowisk pracy .......................................................................... 107
1.4.4. Przykład projektowania urzadzenia na podstawie danych antropometrycznych
.......................................................................................................... 112
1.5. PSYCHOLOGIA INFYNIERYJNA .................................................................. 116
1.5.1. Układ człowiek-maszyna przedmiotem badan psychologii inzynieryjnej .. 116
1.5.2. Czynniki wpływajace na efektywnosc układu człowiek-maszyna ........... 117
1.5.3. Niezawodnosc układu człowiek-maszyna .................................................. 124
1.5.4. Układ człowiek-komputer jako szczególny przypadek układu człowiek-
-maszyna .......................................................................................................... 128
1.5.5. Układ kierowca-samochód-otoczenie ......................................................... 131
1.5.6. Wybrane mierniki obciazenia psychicznego praca ................................... 135
1.6. PRZEPISY PRAWNE DOTYCZACE WARUNKÓW PRACY ..................... 140
1.6.1. Podstawy prawne oceny pracy .................................................................... 140
1.6.2. Ochrona pracy kobiet i młodocianych ......................................................... 142
1.6.3. Obowiazki pracowników, pracodawców oraz osób kierujacych pracownikami
z zakresu bezpieczenstwa i higieny pracy .................................. 142
1.6.4. Odpowiedzialnosc za nieprzestrzeganie przepisów bhp .......................... 143
1.6.5. Wypadki i choroby zawodowe ...................................................................... 144
1.6.5.1. Istota wypadków i ich rodzaje .......................................................................... 144
1.6.5.2. Wybrane mierniki wypadków ........................................................................... 147
1.6.5.3. Zagrozenia i przyczyny wypadków .................................................................. 148
1.6.5.4. Wybrane teorie wypadków ............................................................................... 155
1.6.5.5. Metody badania wypadków ............................................................................. 158
1.6.6. Rehabilitacja zawodowa ................................................................................ 159
1.6.7. Wykaz norm z zakresu bezpieczenstwa i higieny pracy ........................... 161
1.6.7.1. Normy dotyczace ergonomii i ochrony pracy przed zagrozeniami wypadkowymi
............................................................................................................. 161
1.6.7.2. Normy dotyczace ochrony pracowników przed zagrozeniami fizycznymi ........ 164
Przypisy ........................................................................................................................ 167
2. KSZTAŁTOWANIE WARUNKÓW PRACY ........................................... 175
2.1. CZYNNIKI ERGONOMICZNE W PROJEKTOWANIU ............................. 175
2.1.1. Istota procesów projektowania ..................................................................... 175
2.1.2. Wybrane zasady i zalecenia ergonomiczne w projektowaniu maszyn
i urzadzen ............................................................................................... 182
2.1.2.1. Struktura przestrzenna stanowiska pracy ........................................................ 182
2.1.2.2. Urzadzenia sterownicze ................................................................................... 186
2.1.2.3. Urzadzenia wskaznikowe (sygnalizacyjne) ...................................................... 194
2.1.3. Niektóre zalecenia ergonomiczne i wymagania bezpieczenstwa
w projektowaniu procesów technologicznych i obiektów .......................... 202
2.2. CZYNNIKI ERGONOMICZNE W ORGANIZACJI PRACY ...................... 209
2.2.1. Metody badania procesu i stanowiska pracy .............................................. 209
2.2.2. Kompleksowa ocena warunków pracy ........................................................ 214
2.2.3. Aktywnosc ruchowa podczas pracy ............................................................. 228
2.2.4. Rytm pracy ...................................................................................................... 232
2.3. ERGONOMICZNA OCENA MASZYN, URZADZEN I WARUNKÓW
PRACY ................................................................................................................ 235
2.3.1. Ocena układów ergonomicznych ................................................................. 235
2.3.2. Statystyczne wskazniki ergonomicznej oceny maszyn ............................. 238
2.3.3. Ocena warunków pracy ................................................................................. 240
2.4. USPRAWNIANIE WARUNKÓW PRACY ..................................................... 241
2.4.1. Metody i techniki organizatorskie usprawniania pracy .............................. 241
2.4.2. Rola srodków ochronnych w usprawnianiu warunków pracy ................... 246
2.5. PRZYDATNOSC ERGONOMICZNYCH ZASAD METODOLOGICZNYCH
DO BADANIA RYZYKA WPADKOWEGO W PRACY ..................... 247
2.6. INNE ZASTOSOWANIA ERGONOMII ........................................................... 251
2.6.1. Ergonomia mieszkania .................................................................................. 251
2.6.2. Ergonomia dla ludzi starszych i niepełnosprawnych ................................. 251
2.6.3. Ergonomia wyrobu – inzynieria ergonomicznej jakosci ............................ 253
2.6.4. Ergonomia a bezpieczenstwo pracy ............................................................ 254
2.6.5. Normalizacja w ergonomii ............................................................................. 255
Przypisy ........................................................................................................................ 257
Wykaz rysunków ........................................................................................................... 261
Wykaz tabel .................................................................................................................. 264