Energetyka i elektryka, ciepłownictwo : Wydawnictwo Tarbonus
Bezpieczeństwo eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci elektroenergetycznych
wydawnictwo: 7
autor: dr inż. Jan Strojny, dr inż. Jan Strzałka
wydanie: 2010
format: B5, str. 136, oprawa miękka
W książce omówiono zasady działania, rodzaje zagrożeń i sposoby ochrony ludzi i urządzeń elektroenergetycznych przy ich obsłudze, w tym oddziaływanie pól elektromagnetycznych, ochrona przed szkodliwym promieniowaniem i zagrożenia związane z występowaniem elektryczności statycznej. Omówiono podstawy ochrony przeciwprzepięciowej i zasady stosowania urządzeń elektrycznych w warunkach zagrożenia wybuchowego. Zagadnienia bezpieczeństwa eksploatacji zostały przedstawione w aspekcie obowiązujących norm i przepisów przy uwzględnieniu europejskiego systemu certyfikacji i dyrektyw.
Książka przeznaczona jest dla pracowników służby BHP, jak również dla osób prowadzących eksploatację i sprawujących nadzór nad eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci (uprawnienia do eksploatacji) oraz pracowników kierujących czynnościami osób wykonujących prace w zakresie eksploatacji (uprawnienia dozoru).
Wstep ........................................................................................................................... 7
1. Pola elektromagnetyczne – J. Strojny .................................................................... 9
1.1. Zródła pól elektromagnetycznych w otoczeniu człowieka .................................... 12
1.2. Wpływ pola elektromagnetycznego na organizm ludzki ....................................... 15
1.3. Srodki i metody ograniczajace narażenie na PEM ................................................ 17
2. Elektrycznosc statyczna – J. Strojny ...................................................................... 21
2.1. Zagrożenia powodowane elektrycznoscia statyczna ............................................. 22
2.2. Zapobieganie elektrycznosci statycznej ................................................................ 26
2.3. Ochrona urzadzen elektronicznych przed ładunkami elektrostatycznymi wprowadzanymi
przez personel .................................................................................... 28
3. Ogólne zasady eksploatacji urzadzen elektrycznych – J. Strzałka ...................... 29
3.1. Warunki pracy urzadzen elektrycznych ................................................................ 30
3.2. Dokumentacja techniczno-eksploatacyjna ............................................................ 31
3.3. Instrukcja eksploatacji ........................................................................................... 32
3.4. Przyjmowanie urzadzen do eksploatacji ............................................................... 32
3.5. Organizacja bezpiecznej pracy .............................................................................. 33
3.6. Sprzet ochronny .................................................................................................... 38
3.7. Zapobieganie zagrożeniom pożarowym ................................................................ 40
4. Szczegółowe zasady eksploatacji urzadzen elektrycznych ................................. 41
4.1. Generatory – J. Strojny .......................................................................................... 41
4.1.1. Zasady budowy i działania ................................................................................. 41
4.1.2. Uruchomienie generatora synchronicznego ....................................................... 42
4.1.3. Zasady ruchu i eksploatacji generatorów .......................................................... 43
4.1.4. Przecia&enie generatora ..................................................................................... 43
4.1.5. Odłaczenie od sieci i zatrzymanie generatora .................................................... 44
4.2. Transformatory energetyczne – J. Strzałka ........................................................... 44
4.2.1. Budowa i parametry transformatorów ............................................................... 45
4.2.2. Zasady eksploatacji transformatorów energetycznych ....................................... 47
4.2.3. Ogledziny, przeglady i remonty transformatorów .............................................. 48
4.2.4. Postepowanie w przypadku awarii i zakłócen .................................................... 49
4.2.5. Zakres badan eksploatacyjnych transformatorów energetycznych .................... 49
4.3. Stacje elektroenergetyczne – J. Strojny ................................................................. 50
4.3.1. Podział stacji ze wzgledu na warunki eksploatacji ............................................ 51
4.3.2. Czynnosci łaczeniowe ......................................................................................... 51
4.3.3. Urzadzenia zawierajace szesciofluorek siarki SF6 ............................................. 52
4.4. Sieci napowietrzne – J. Strzałka ............................................................................ 53
4.4.1. Wymagania dotyczace montażu linii napowietrznych ........................................ 55
4.4.2. Zasady eksploatacji linii napowietrznych .......................................................... 56
4.4.3. Zakres badan eksploatacyjnych linii napowietrznych ........................................ 57
4.5. Linie kablowe – J. Strojny ..................................................................................... 58
4.6. Instalacje elektryczne – J. Strzałka ....................................................................... 60
4.6.1. Układy sieciowe ................................................................................................. 62
4.6.2. Zasady doboru i układania przewodów w instalacjach ...................................... 63
4.6.3. Dobór zabezpieczen przewodów ........................................................................ 65
4.6.4. Wymagania dotyczace wyposażenia instalacji ................................................... 66
4.6.5. Zasady eksploatacji instalacji elektrycznych ...................................................... 67
4.7. Baterie kondensatorów do kompensacji mocy biernej – J. Strojny ....................... 70
4.7.1. Zastosowanie i budowa kondensatorów elektroenergetycznych ........................ 70
4.7.2. Zasady eksploatacji ............................................................................................ 71
4.8. Elektryczne urzadzenia napedowe – J. Strzałka .................................................... 72
4.8.1. Rozruch i regulacja predkosci silników asynchronicznych ................................ 75
4.8.2. Dobór silników do warunków ............................................................................. 76
4.8.3. Zabezpieczenia silników ..................................................................................... 76
4.8.4. Zasady eksploatacji silników .............................................................................. 77
4.8.5. Ogledziny, przeglady i remonty urzadzen napedowych ...................................... 78
4.9. Urzadzenia oswietleniowe – J. Strojny ................................................................. 79
4.10. Urzadzenia elektrotermiczne – J. Strzałka .......................................................... 83
4.10.1. Budowa i zasada działania wybranych urzadzen elektrotermicznych .............. 84
4.10.2. Pomiary i regulacja temperatury w urzadzeniach elektrotermicznych ............ 85
4.10.3. Zasady eksploatacji urzadzen elektrotermicznych ........................................... 86
4.10.4. Ogledziny, przeglady i remonty urzadzen elektrotermicznych ......................... 86
4.11. Zespoły pradotwórcze – J. Strojny ...................................................................... 87
4.11.1. Ogólne zasady eksploatacji .............................................................................. 87
4.11.2. Uruchomienie i zatrzymywanie zespołu pradotwórczego ................................. 88
4.12. Elektrofiltry – J. Strojny ...................................................................................... 88
4.12.1. Wymagania dotyczace instalacji ...................................................................... 90
4.12.2. Zasady eksploatacji .......................................................................................... 90
4.13. Urzadzenia prostownikowe i akumulatory – J. Strzałka ..................................... 91
4.13.1. Rodzaje i charakterystyka akumulatorów ........................................................ 93
4.13.2. Zasady eksploatacji urzadzen prostownikowych i akumulatorów .................... 95
4.13.3. Ogledziny i przeglady urzadzen prostownikowych i akumulatorów ................. 96
4.13.4. Ocena wyników pomiarów urzadzen prostownikowych i akumulatorów ......... 97
4.14. Urzadzenia energoelektroniczne – J. Strzałka ..................................................... 98
4.14.1. Budowa i własciwosci urzadzen energoelektronicznych .................................. 99
4.14.2. Zabezpieczenia przete&eniowe i ziemnozwarciowe urzadzen energoelektronicznych
........................................................................................................... 100
4.14.3. Ochrona przeciwpora&eniowa w urzadzeniach energoelektronicznych ........... 101
4.14.4. Zasady eksploatacji urzadzen energoelektronicznych ...................................... 102
4.14.5. Ogledziny, przeglady i remonty urzadzen energoelektronicznych .................... 104
4.14.6. Zakres badan eksploatacyjnych urzadzen energoelektronicznych ................... 105
4.15. Urzadzenia spawalnicze – J. Strojny ................................................................... 105
5. Zasady stosowania urzadzen elektrycznych w strefach zagro-onych wybuchem
– J. Strojny ..................................................................................................... 107
5.1. Klasyfikacja przestrzeni i stref zagrożenia ............................................................ 107
5.2. Zasady budowy i doboru urzadzen elektrycznych do pracy w warunkach
zagrożenia wybuchem ........................................................................................... 108
5.3. Zasady eksploatacji urzadzen elektrycznych w warunkach zagrożenia
wybuchowego ....................................................................................................... 110
6. Ochrona odgromowa i przeciwprzepieciowa – J. Strzałka .................................. 110
6.1. Rodzaje i charakterystyka przepiec ....................................................................... 110
6.2. Zasady ochrony odgromowej obiektów budowlanych .......................................... 111
6.3. Zasady ochrony przeciwprzepieciowej ................................................................. 112
7. Ochrona przeciwpora-eniowa – J. Strzałka ......................................................... 116
7.1. Działanie pradu elektrycznego na człowieka ........................................................ 116
7.2. Zagrożenia porażeniowe i statystyka porażen pradem .......................................... 117
7.3. Organizacyjne srodki ochrony przeciwporażeniowej ............................................ 117
7.4. Techniczne srodki ochrony przeciwporażeniowej ................................................ 118
7.4.1. Stan prawny w zakresie ochrony przeciwporażeniowej ..................................... 118
7.4.2. Ochrona przeciwporażeniowa w urzadzeniach o napieciu do 1 kV ................... 118
7.4.3. Ochrona przeciwporażeniowa w urzadzeniach o napieciu powyżej 1 kV .......... 124
7.5. Wpływ badan eksploatacyjnych na poziom bezpieczenstwa ................................ 127
8. Udzielanie pomocy przedlekarskiej – J. Strzałka ................................................. 128
Przepisy, normy i literatura fachowa .......................................................................